Tuesday, November 15, 2016

Sean-o-Riordain

Seán Ó Ríordáin: Comóradh céad bliain i mBaile Mhúirne ar an 1ú-3ú Nollaig.

 

Le Pet Uí Chonaill

 

TÁ liosta iontach filí, scríbhneoirí agus saineolaithe liteartha fógartha le haghaidh comóradh céid in onóir an file Seán Ó Ríordáin ina bhaile dúchais Baile Mhúirne.

Beidh ‘Comóradh an Ríordánaigh’ ar siúl san Ionad Cultúrtha sna laethanta ag druidim le comóradh 100 bliain ó bhreith an Ríordánaigh sa sráidbhaile ar an 3ú Nollaig.

Mar chuid den ócáid trí lá beidh rannpháirtithe áitiúla, náisiúnta agus idirnáisiúnta , le comhdháil ollmhór bunaithe ar Ó Ríordáin, a d’fhoilsigh na leabhair fhilíochta ‘Eireaball Spideoige, ‘Brosna’, ‘Línte Liombó’ agus an leabhar ‘Tar éis mo Bháis’ tar éis a cailleadh é.

I measc na n-imeachtaí mar chuid den chomóradh, atá eagraithe i comhar le hOllscoil Luimnigh, beidh léacht, scannán, comórtais liteartha, agus nochtadh múrmhaisiú ag léiriú dán is clúití an Ríordánaigh, ‘Ar Cúl an Tí’.

In ócáid, a reáchtálfar ón 1ú go dtí 3ú Nollaig, tá sé beartaithe aibhsiú a dhéanamh ar ról na Gaoluinne sna healaíona scríofa agus a bheith mar ócáid cheannródaíoch dóibh siúd ar spéis leo cur chun cinn na filíochta agus na scríbhneoireachta próis.

Rugadh Ó Ríordáin (1916-1977) i dtigh in aice leis an Muileann agus tá sé curtha i Reilig Ghobnatan, ach in ainneoin a chlú ar bhonn náisiúnta mar fhile, tuigtear gur é seo an chéad mór-chomóradh ar shaol agus saothar an fhile ina bhaile dúchais.

Cuirfidh Nuala Ní Dhómhnaill le Comhdháil ar Smaointeoireacht an Ríordánaigh trí mheán nasc físe.

Cuirfidh Nuala Ní Dhómhnaill le Comhdháil ar Smaointeoireacht an Ríordánaigh trí mheán nasc físe.

Glacfaidh filí lena n-áirítear Liam Ó Muirthile, Colm Breathnach,  Ailbhe Ní Ghearbhuigh, Dairena Ní Chinnéide, agus Pádraig Ó Cíobháin, páirt i gcomhdháil ar shaothar an Ríordánaigh, le páirt á ghlacadh ag Nuala Ní Dhómhnaill ann trí mheán nasc físe ó Meiriceá, agus Louis de Paor trí mheán nasc fuaime.

I dteannta leo beidh craoltóirí Finín Ó Tuama agus Páidí Ó Lionáird, agus lucht léinn An Dr. Pádraigín Riggs, iar-léachtóir, Coláiste na hOllscoile, Corcaigh; An Dr. Seán Ua Súilleabháin, Coláiste na hOllscoile, Corcaigh; An Dr. Tadhg Ó Dúshláine, NUI Má Nuad; An Dr.Tríona Ní Shíocháin, Ollscoil Luimnigh agus léachtóir nuacheaptha sa cheol Gaelach traidisiúnta i gColáiste na hOllscoile, Corcaigh; An tOllamh Gearóid Ó Crualaoich, Coláiste na hOllscoile, Corcaigh; An tOllamh Gearóid Denvir, Ollscoil na hÉireann, Gaillimh; agus Ríona Ní Churtáin, Ollscoil Luimnigh.

Is é ‘Ní Insint Dán ach Bheith’ teideal ar an Comhdháil ar Smaointeoireacht an Ríordánaigh ar an Déardaoin 1ú agus Aoine 2ú.

Tá aithne go forleathan ar Sheán Ó Ríordáin mar mhórfhile go raibh tionchar réabhlóideach aige ar thraidisiún liteartha na Gaoluinne.

Ní lú a thábhacht, áfach, mar smaointeoir i stair intleachtúil na hÉireann agus na hEorpa.  Is í aidhm na comhdhála seo ná scoláirí, mic léinn agus baill den bpobal a thabhairt le chéile chun saol, saothar agus smaointeoireacht an Ríordánaigh a phlé agus a cheiliúradh ina cheantar dúchais i nGaeltacht Mhúscraí, 100 bliain ó rugadh é.

Ní hamháin go ndíreofar sa chomhdháil ar thábhacht an Ríordánaigh mar smaointeoir nua-aoiseach gur féidir a chur i gcomparáid le mórsmaointeoirí eile na hEorpa dála Nietchze agus Jean-Paul Sartre, ach déanfar iniúchadh ar an slí inar chuaigh a chuid smaointeoireachta i bhfeidhm ar scríbhneoirí comhaimseartha na Gaoluinne a tháinig faoina anáil fad is a bhí sé ag léachtóireacht i gColáiste na hOllscoile, Corcaigh.

Is chuige sin a reáchtálfar seisiún speisialta ina dtiocfaidh mórfhilí ár linne féin le chéile i mBaile Mhúirne chun an caidreamh eatarthu féin agus a saothar cruthaitheach liteartha agus an Ríordánach a phlé.

Ar an Satharn an 3ú Nollaig beidh lá speisialta imeachtaí ar lá breithe an fhile.

Beidh nochtadh múrmhaisiú, ‘Cúl an Tí’, atá suite go hoiriúnach ar fhalla cúil an Ionad Cultúrtha agus é péinteáilte ag ealaíontóirí áitiúla Cormac Sheil agus Denis O’Reardon.

Ina dhiaidh sin beidh óráid ‘Seán Ó Ríordáin agus Baile Mhúirne’ leis an Ollamh Emeritus Seán Ó Coileáin, cara agus beathaisnéisí an Ríordánaigh.

Cuirfidh filí comhaimseartha na Gaolainne léiriú drámatúil speisialta de shaothar an Ríordánaigh dar teideal ‘Mo Pheann ag Rince’ ar stáitse san Ionad Cultúrtha, mar a mbeidh idir phrós, fhilíocht agus scannánaíocht i gceist leis.

Beidh ‘Cúl an Tí’, scannán cartúin le daltaí Choláiste Ghobnatan agus Focus Films, á thaispeáint. Beidh an scannán á chraoladh mar chuid den sraith ‘Tobar an Cheoil’ ar TG4 i rith an fhómhair, ach beidh taispeáint speisialta san Ionad Cultúrtha ag léiriú an próiseas cruthaitheach a bhain le déanamh an chartúin agus gan dabht beidh an saothar deiridh á thaispeáint chomh maith.

Beidh bronnadh na nduaiseanna do chomórtais scríbhneoireachta do dhaltaí Ghaeltacht Mhúscraí ina dhiadh, agus turas chuig Reilig Ghobnatan, le léamh filíochta ag Uaigh an Ríordánaigh.

Duaiseanna a bhí urraithe ag Cork ETB agus comhlacht Bhéal Átha’n Ghaorthaidh atá i gceist do na comórtais liteartha, agus tá maoiniú ó Scéim Dámhachtana Pobal Cruthaitheach Chomhairle Contae Chorcaí chomh maith le Bord Oideachais agus Oiliúna Chorcaí agus Scoil Chultúir & Cumarsáide, Ollscoil faighte don chomóradh, a chosnóidh thart ar €10,000 le reáchtáil.
Ar bhonn ar leith,  d’fhógair Seán Kyne, Aire Stáit do Ghnóthaí Gaeltachta, go bhfuil deontas de €25,000 ceadaithe aige do Ionad Cultúrtha an Dochtúir Ó Loingsigh don tréimhse Samhain 2016 go 31 Deireadh Fómhair 2017.
Dúirt an tAire Stáit agus é ag fógairt an deontais go raibh áthas air a bheith in ann a leithéid de dheontas a chur ar fáil. “Tá sár-obair ar siúl san ionad seo ag cur na healaíona chun cinn agus ag múscailt suime iontu i measc phobal Mhúscraí trí ranganna, ceolchoirmeacha, taispeántais agus ceardlanna a sholáthar. Táimid go mór faoi chomaoin acu féin agus ag na múinteoirí atá fostaithe acu.”

Comments are closed.

Contact Newsdesk: 021 4272722

More Gaeilge

Tugann Acadamh Fódhla cuireadh do bhaill nua

More by this Journalist

Tugann Acadamh Fódhla cuireadh do bhaill nua